T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

T.C. Sağlık Bakanlığı
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

Hastanemizin Kurucusu Sultan II. Abdulhamid Han’ı, Vefatının 101. Yıl Dönümünde Rahmetle ve Minnetle Anıyoruz.

Güncelleme Tarihi: 11/02/2019

Abdulhamit Han Fotoğraf.jpg

Sultan II. Abdülhamid Han'ın Ankara'ya Miras Bıraktığı Sağlık Tesisi:
Ankara Numune (Gureba) Hastanesi

II. Abdülhamit’in tahta çıkışıyla ülke çapında eğitim ve sağlık hamlelerine girişilir. Memleketin dört bir köşesinde üniversiteler, ilk ve orta dereceli okullar, hastaneler, bakımevleri, yetimhaneler açılır. O zamana kadar yeterince ilgilenilememiş memleket yeni eserlerle dolmaya başlamıştır. Bu hamleler aslında o kadar önemli ve gereklidir ki Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışını geciktirmek yanında yerine kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurtuluş savaşını veren ve Cumhuriyetimizi kuran neslin yetişmesini sağlamıştır. Bu arada bir kısmı yabancı doktorlar eliyle verilen sağlık hizmetlerini verecek yeni nesilleri yetiştirecek Tıp Fakülteleri ve o zamanki adıyla Gureba hastaneleri de bu yatırımlar arasında yer alır. Birçok şehirde hastane inşaatları başlar. Ankara Gureba Hastanesi’nin de ileride oynayacağı tarihi misyondan habersiz (belki de haberdar) olarak o tarihlerde inşaatına başlanmıştır.

Demiryolu yapımıyla önemi artan ve kendisine Kayseri dâhil birçok şehrin bağlandığı Ankara Vilayeti de büyür. Zamanın valisi Abidin Paşa’nın deyişiyle “Ankara’da bir hastanenin yapılması elzem” olmuştur. Hastane inşaatının yarım kalan kısmının tamamlanarak hizmete açılmasına yönelik 1895 tarihli emr-i ferman ve iradeyi seniyyenin Başbakanlık Osmanlı Arşivlerindeki belgelerden Ramazan ayında çıktığı anlaşılmaktadır:

Memalik-i Osmaniyye içinde zamanının cesim (büyük) ve tarihçe müsellem ve meşhur şehirlerinden olan Ankara’nın Vilayeti İdariyesi tarafından ifade buyrulan inşaatın son durumu, Bakanlar Kurulu’nda görüşülür, Sadrazam Ahmet Cevat Paşa tarafına mazbata iletilir ve son olarak sadrazamın tezkiresi padişaha olurlarını almak adına sunulur. Gereken paranın tedariki için onay verilerek en kısa sürede bitirilmesinin iradesi bizzat “Halife-i Ruy-i Zemin Sultan Abdulhamid-i Sani” tarafından verilerek Serkatibi Tahsin Paşa tarafından kaleme alınır ve kısa sürede Anadolu Demiryolu’nun Ankara’ya ulaşmasına takiben hastane Ankara’nın önemli toplanma mekânı ve şehre hâkim bir tepesi olan “Namazgâh Tepesi”nin yanında hizmete açılır. İlk hastane 50 yatak ile hizmet verirken zaman içinde ek binalar yapılarak yatak kapasitesi 150 yatağa çıkarılmış ve ameliyathane de eklenerek cerrahi yapılabilir hale getirilmiştir.

Kurtuluş savaşı başlamadan evvel Namazgâh Tepe’de halkın cihat hutbesi ile Milli Mücadeleye katılma azminin ilk meşalesinin atılmasına bu mekânlar ayrıca şahitlik eder. Şanlı Milli Mücadelenin ilerleyen zamanlarında ise düşman Polatlı civarına kadar geldiğinde Ankara Gureba Hastanesi yine tarihi misyonu ile bölgedeki tek hastane olarak görev alır. Etrafındaki evler, taş mektep ve hatta bahçesi dâhil 3000 yatak kapasitesine ulaşır. Devlet-i Aliye’nin çeşitli bölgelerinden gelen sağlık personeli adeta kurtuluş savaşına burada katılır ve Hastanemiz tarihinde görmediği bir yoğunlukta gazilerimize hizmet etmeye çalışır. Anadolu’ya “Umut” olmak adına tekrar tabura, cepheye gönderilmek üzere buradan “Tabur”cu edilen gazilerimiz Anadolu’nun kurtuluşuna ciddi hizmet ederler. Diğer taraftan yaralılar tedavi edilirken bir yandan da bulaşıcı hastalıklarla savaşılır. Zamanla ne yazık ki hastanenin etrafında bulunan Müslüman mezarlıkları şehit cenazelerine ev sahipliği yapmaya başlar. Etrafı şehitliklerle çevrilen Gureba Hastanesi şehitliklerin ortasında bütün mütevaziliği ile hizmetine devam eder. Kurtuluş savaşı biter ve yeni devletimiz kurulur. Meclis-i Mebusan’a ev sahipliği yapan Ankara’nın ilk modern haritası Kurtuluş Savaşı gazisi haritacı subaylarca mükemmel bir ölçümle yapılır. Bu haritada Ankara Gureba Hastanesi dört binası ile şehitlerimizi hatırlatacak adeta bir abide şeklinde yer aldığı görülmektedir.

Şimdiye kadar binlerce garib, “Gureba”ya; fakir, fukaraya kucak açmış, hastalıklarına şifa bulmaya çalışmış ve arkalarından dualarla uğurlamış bir sağlık tesisi olan bu Padişah Eseri, Cumhuriyet ile beraber tüm Anadolu’ya “Numune” olmayı başararak günümüzde de kuruluş amacı doğrultusunda çalışmalarına devam etmektedir.

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Cumhuriyetimizin ilk tıp fakültesinin ve sonraki tıp fakültelerinin bir şekilde kurulmasına ön ayak olmuş ve Ankara’daki birçok hastanenin kuruluşuna hizmet etmiş ve yapmış olduğu yüzlerce örnek araştırma ile sağlık bilimine ve binlerce kaliteli Hekim yetiştirerek Vatan Sathında sağlık hizmetine ciddi katkılar sunmuştur ve sunmaya devam etmektedir.

Ülkemizin Kurtuluşunda Milli Mücadele döneminde önemli bir rol üstlenen Ankara Gureba Hastanesi gibi tüm Gureba hastaneleri Sultan Abdulhamid Han Marşına dahi konu olmuştur:

Döşetti Hicaza demir yolları
Kuruldu Hamidiye Alayları
Hududlara koştu onbinlerce Can
Serdar-ı Hakan Abdulhamid Han
Cennet Mekan Sultan Abdulhamid Han

Haliçte yeni bir Tersane kurdu
Denizaltıları deryaya vurdu
Darulaceze ve Gureba kurdu
Serdar-ı Hakan Abdulhamid Han
Cennet Mekan Sultan Abdulhamid Han

Ayrıca Ali Emiri Hazretlerinin hastanemiz Tarih Taşına 1889 yılında yazmış olduğu metnin günümüz Türkçesi ile ifadesinde de Sultan Abdulhamid Han çok güzel bir şekilde anılmaktadır:

Devlet’in Sevgili Şahı olan Hazreti Abdulhamid Han’ın

Lütüf ile ihsan devası; Vicdana şifa bahşedecidir.

Abidin Paşa Hazretleri ki adalet merheminin feyzi

Her vakit ümitsizliğe düşenlere şefkatle iyileştiricidir.

Bu şehirde hastahane olmadığı için,

Nice kimsesiz garibanların hastalık pençesinde inlediğini görünce

…………

Bu hastaneyi öyle mükemmel bir derecede yaptırdı ki

Eğer bunda noksan bulunsa ancak nam noksandır.

………….

Bu hastane yapıldı, sıhhat bulmak isteyen gelsin.

Bu, Hazreti Sultan Hamid Han’ın büyük bir lütfudur.

H.1306 (M.1889) Senesi 


Böylesi bir eserin Banisi olan Sultan II.Abdulhamid Han’ın 101. Vefat Yıldönümünde kendisini rahmetle anıyoruz.

  • Abdulhamit Han Ferman.jpg
  • İlk Numune Fotoğrafı.jpg
  • İlk Numune Fotoğrafı2.jpg