T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

T.C. Sağlık Bakanlığı
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

Radyasyon Onkolojisi Nedir?

Güncelleme Tarihi: 29/05/2018

Radyasyon Onkolojisi Nedir?

Yüksek enerjili iyonizan radyasyon kullanarak kanser, bazen de kanser dışı hastalıkların tedavisini, radyasyonun etkilerini, tümörlerin davranışlarını inceleyen ve bu konularda eğitim ve araştırma yapan bilim dalıdır. Kanser tedavisi; cerrahi, radyoterapi ve kemoterapiden oluşan, ilgili disiplinlerin birlik içinde çalışmasını zorunlu kılan bir tedavi yaklaşımını gerektirir.

Radyoterapi

Radyoterapi yüksek enerjili X, gama veya elektron ışınları kullanarak tümörlü dokuya planlanan dozun verilmesini sağlayan aynı zamanda bu işlemi yaparken de sağlıklı normal dokuların ışından azami ölçüde korunmasını hedefleyen bir tedavi disiplinidir. Radyoterapi kanser tedavisinde tek başına ya da cerrahi ve/veya kemoterapi ile birlikte kullanılabilir. Tüm kanser hastalarının %50’si tedavileri süresince en az 1 kere radyoterapi alır.


Eksternal Radyoterapi

Hastalara eksternal (dıştan) radyoterapi genellikle seanslar şeklinde birkaç hafta boyunca uygulanır. Seansların sayısı verilecek olan toplam radyasyon dozuna göre doktor tarafından belirlenir.

En sık uygulanan eksternal radyoterapi türüne 3-boyutlu konformal radyoterapi (3DCRT) dir. Bu teknikte co-60 cihazlarının yerini alan lineer hızlandırıcı(linak) cihazları kullanılarak, bilgisayarlar  yardımıyla hedeflenen radyasyon alanının ve çevre dokuların aldığı dozlar hacimsel olarak belirlenerek tedavi uygulanır.

Yoğunluk ayarlı radyoterapi (IMRT): Yüksek enerjili X ışınını şekillendiren kolimatörler (MLC) kullanılarak uygulanan radyoterapi şeklidir. Kolimatörler tedavi sırasında sabit veya hareketli olabilirler. Bu şekilde radyasyon verilen bölgenin tam da tümörün şeklini alması sağlanır ve böylelikle normal dokular maksimum derecede koruyarak oluşabilecek komplikasyonları minimize eder. IMRT tekniği ile son derece gelişmiş bilgisayar ve yazılımları,  yüksek teknoloji radyoterapi cihazları sayesinde hedeflenen radyasyon alanına görüntü kılavuzluğunda radyoterapi (IGRT)  yapılarak yüksek doğrulukta tedavi uygulanan 3-boyutlu konformal radyoterapinin gelişmiş bir formudur.

Rapidarc: "Hacimsel Yoğunluk Ayarlı Arc tedavisi" olarak adlandırılan bir kanser tedavi cihazıdır. Rapidarc, hastanın ışın tedavi süresini kısaltan, görüntü eşliğinde yapılan 15-30 dakikalık radyoterapi süresini 2 dakikaya kadar indirerek tedavide büyük konfor ve kolaylık sunar. Cihazın hasta etrafında bir veya daha fazla dairesel olarak dönmesi ile gerçekleştirilen bu teknikte tümörün daha hassas ve yüksek dozda ışınlanması sağlanırken komşu normal dokuların da yüksek oranda korunması sağlanır. Rapidarc’ın yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniğini uygulayabilen diğer cihazlara göre bir diğer avantajı da daha az monitör unit vererek radyoterapiye bağlı  gelişebilecek yan etki olasılığını daha da azaltmasıdır.

SRT/SRC; teknolojisi ile de noktasal ışınlama uygulanıyor. Bu yöntem ile milimetrik düzeydeki çok küçük tümörlere noktasal ışınlama yapılabiliyor. Bu sayede tümöre yüksek dozda ışın verilirken çevresindeki normal dokunun daha az ışın alması sağlanıyor.